Üniversite yıllarımdan bu yana, genellikle eğitim amaçlı olarak İngiltere’ ye gidip gelmekteyim. Bir seyahatim esnasında okumak için yanıma bir gazete almış idim. Bir yazarımız, köşe yazısına dünya gündeminden haberleri taşımış, bir haberin sonuna ise, İngiltere İçişleri Bakanı David Blunkett’ ın görevini suistimal ederek sevgilisinin Filipinli hizmetçisine “hızlı” vize sağladığı ve bu olayın medyaya sızması ile kamuoyunun tepki göstermesi üzerine görevinden istifa etmek zorunda kaldığını yazmış idi.

O an için yazıyı sadece okuyup geçmiş, çok önemsememiş hatta olayı tüm ayrıntıları ile hatırlamıyor idim bile. İngiltere’ de ki ikinci günümde, açık olan televizyonda ki bir habere kulak verdiğim de, haberin köşe yazısında okuduğum haber olduğunu anladım ve kendi gözlerim ile gördüm ki, cidden medya olayın üzerine gidiyor idi, bakan ile röportajlar yapılıyordu. Yine o sıralar, sanırım Irak’ ta olsa gerek, “1” İngiliz askeri öldürülmüş idi, günlerce gündemden düşmedi, ailesinin yaşlı gözleri ekranlardan eksik olmadı.

Bu arada yazının aslı aynen şu şekilde;

“İngiltere İçişleri Bakanı David Blunkett sevgilisinin Filipinli hizmetçisinin vize işlemini hızlandırdığı için, görevinden istifa etmek zorunda kaldı. Bizde ise hızlandırılmış tren kazasının bakanı hala görevde…“  17 Aralık 2004.  Köşe yazısını halen saklamaktayım.

Her ne kadar konumuz finans olsa da, bahsetmek istediğim bir konu idi, zamanında o iki satırlık yazı hayata çok daha farklı bakmama sebep olmuş bulunmaktadır. Dünyanın farklı ülkelerinden demokrasi adına çarpıcı örnekler bulmak mümkün. Her ne hikmet ise, bu örnekler hep gelişmiş ülkelerden çıkmakta.

Finans piyasalarına bakacak olur isek,

Global finans piyasalarda çalkantılı günlerin bitmediği geçtiğimiz haftalarda piyasanın altına yönelmesi ile birlikte altın ons fiyatları 1000 doların üzerine, 1033 dolar zirve noktasına kadar taşındı. Daha gider mi gitmez mi diye konuşulduğu sırada ise bir anda satış yiyen altın, 3 gün gibi kısa bir sürede kısa vade trendini kırarak orta vade yükseliş trendi olan 900 doların az üzerine kadar geriledi. Aslında geçtiğimiz hafta açılışta yaptığı, altın, petrol ve emtia kontratlarında görmeye alışık olunmayan gaplerden “exhaustion gap” olarak adlandıracağımız bir hareket ile çok güzel bir sat sinyali ile düşüşün haberini vermiş idi.

Her ne kadar gap oluşumları genellikle trend yönünde ki gidişatı tasvip etseler de, exhaustion gap ise belli bir süre hızla artan fiyatların artık bir sona geldiğini, düzeltmenin yaklaşmakta olduğunu göstermekte. Ayrıca indikatörler ile fiyat arasındaki az da olsa oluşan aykırılıklar bir şeylerin yanlış gittiğini gösteriyor idi. Kendim altın kontratları üzerinde işlem yapmıyorum, fakat bir arkadaşım pozisyonunu zirve denilecek bir noktadan, 1020 ’li seviyelerden kapatmış. 1006 ‘dan tekrardan uzun pozisyona girince ise kazancının bir kısmını geri vermiş. Yine de kendisini tebrik etmek isterim, dip ve tepe noktalardan fiyatı yakalamak her yiğidin harcı değildir.

Peki altın fiyatları neden bu kadar artmış idi, acaba piyasalar çökmüş, sermaye kendine güvenli bir liman mı arıyor idi, yoksa altın madenlerinde üretimi aksatan bir sorun veya petrol üretimini azaltacak bir nevi kararlar mı alınmış idi!? Aslına bakılır ise bahsedilenlerin hiçbiri olmamış, büyük paraların altına yönelmesi ile bir balon oluşmuş, tabi ardından da, Ulusal Endeksten de alışık olduğumuz, değerinin kat kat üzerinde işlem gören şirket hisselerinin bir anda taban taban gitmesi gibi, altın da satış yemiş idi.

Geçtiğimiz günlerin bir diğer gündem maddelerinden olan Amerika’ dan Bear Stearns, İngiltere’ den HBOS, Almanya’ dan Deutsche Bank hakkında kötü dedikodular çıktı, hatta Amerikanın en büyük 5 finans kuruluşundan biri olan Bear Stearns, başka bir yatırım bankası ile pazarlık masasına oturmak zorunda kaldı.

Perde arkasına baktığımız da ise bambaşka şeyler yazıldı çizildi. Kemal Derviş’ in geçen hafta Hindistan’ da ki konuşmasında dediği gibi, “yeni kuşak hırslı bankerler” hiçbir üretim yapmayan, üretilenin fiyatlandığı finansal piyasaları kullanarak akıl almaz yöntemler ile, kaldıraç etkisini de kullanarak biranda fiyatlar ile çıkarlarınca oynuyorlar, sonuç ise oluşan balonlar, batık şirketler.

Hisse senetleri piyasasına bakacak olur isek, hem iç piyasada hem dış piyasada halen bir yön belirlenebilmiş değil, bir gün borsalar hükümetlerin aldığı kurtarma planları ile coşarken ertesi gün alınan kararı beğenmeyip aldıklarını geri veriyorlar (veya yukarıda da belirtmek istediğim gibi, bir gelişmeyi sebep gösterip birilerinin cebinden alıp başkalarının cebine koyuyorlar).

Paritelerde ise, Amerikan doları Japon Yeni karşısında 1995’ lerden bu yana gördüğü en düşük seviyelere geriledikten sonra faiz indirimi sonrası az da olsa değer kazanmaya başladı, Türkiye gibi faizlerin yüksek olduğu ülkeler için olumlu bir gelişme olarak sayabiliriz.

İç piyasaya baktığımızda ise Amerikan Doları Türk Lirası karşısında 2006’ dan bu yana süre gelen düşüş trendini ve çok önemli direnç noktalarını zorluyor. Geçtiğimiz hafta yaşanan siyasi gerginlikte herkes pozisyonda olmasından dolayı kıramadı belki ama dikkatle izlenmesinin taraftarıyım.


Saygılarımla,
Y. Selman ŞEKEROĞLU