4.3 Milyar $ Gitti, Faiz Çıktı, Bürokratlar Alarma Geçti

29.11.2000 - 00:00

Piyasalarda yüksek faizin yarattığı panik havası dün de sürünce, ekonomi bürokrasisi İstanbul`da piyasa yapıcı 19 banka ile kriz zirvesi yaptı. Hazine Müsteşarı Selçuk Demiralp, Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel ile Bankacılık Üst Kurulu Başkanı Zekeriya Temizel`in katıldığı toplantıda, piyasalarda yükselen tansiyonun yatıştırılması için formül arandı.


PARA ve sermaye piyasalarındaki faiz depremi sürüyor. Yüksek döviz talebini kaşlılamaya çalışan Merkez Bankası`nın bir haftalık rezerv kaybı 4.3 milyar dolara çıktı. İnterbank piyasasında gecelik faizler yüzde 202`ye kadar çıkarken, borsa endeksi bir günde 1999 yılı Aralık ayındaki seviyesine geriledi. MİT Müsteşarı`nın yaptığı açıklamalarla, gündemi ekonomiden kurtarmaya çalışan hükümetin bu çabası da sonuç vermeyince, dün akşam ekonomi bürokrasisi İstanbul`da Bankalar Birliği`nde, bankacılarla kriz toplantısı yaptı. Hazine Müsteşarı Selçuk Demiralp, Merkez Bankası Başkanı Gazi Erçel ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu Başkanı Zekeriya Temizel ile 19 piyasa yapıcı bankanın katıldığı toplantıda, bürokratlar bankacıları dinleyerek, piyasalardaki tansiyonun nasıl düşürülebileceğini tartıştılar. Banka temsilcileri, dövize olan yüksek talebin sürmesi halinde, Merkez Bankası`nın piyasalardaki kontrolünü kaybedebileceği endişesini dile getirerek, acil önlem alınmasını istediler.



Önceki gün ortalamaları itibariyle yüzde 100`ün altına gelen gecelik faizler dün yine yükselerek, ortalama itibariyle repo piyasasında yüzde 199 olurken, İnterbank`ta da yüzde 202`ye çıktı. İnterbank faizinin günlük ortalaması yüzde 184 olarak gerçekleşti. Piyasadaki dolar talebi dün de devam etti ve bankalar Merkez Bankası`ndan 1 milyar 100 milyon dolar dolar satın aldılar. Dünkü dolar alımlarıyla son yedi iş gününde Merkez Bankası`ndan 4 milyar dolar çıkış oldu. Gecelik repo faizinde ise gün içinde görülen en yüksek oran yüzde 240 oldu. Repo piyasası kapanışta ortalama yüzde 199 düzeyindeydi. Önceki gün İnterbank gecelik faizlerinin ortalaması yüzde 80.47, repo piyasasının ise 90.77 olmuştu. Dün Merkez Bankası, 7 günlük repo ihalesi açarak piyasaya, ortalama bileşik yüzde 192 faizle, 700 trilyon lira verdi. Merkez Bankası`nın önceki gün yaptığı 7 günlük repo ihalesinde gerçekleşen ortalama bileşik oransa yüzde 73.61 olmuştu. Ayrıca Merkez Bankası dün akşam açtığı gecelik repo ihalesinde de piyasaya yüzde 220 faizle 703 trilyon 400 milyar lira aktardı. İnterbank`ta da yüzde 200 faizle 40 trilyon 400 milyar lira veren Merkez Bankası, dün piyasalara toplam yaklaşık 1 katrilyon 450 trilyon lira verdi.


** Piyasalarda sorun nasıl başladı?
Birkaç banka nakit para sorunuyla karşılaştı.* Nakit sorunun çözmek isteyen bankalar, bono satışına yöneldi. * Bu durum, açık pozisyonunu zaten kapatmayı düşünen bankaları harekete geçirdi. Piyasadaki nakit sıkıntısı gecelik faizlerin yükselmesine, bono satışları da bono piyasasında oranların yukarı çıkmasına neden oldu. * Bankalararası rekabetin de etkisiyle olay bir tür bono savaşına dönüştü, bazı bankalarla ilgili söylentiler yayıldı. * Arjantin`deki sorunlar nedeniyle tedirgin olan yabancı yatırımcıların, Türkiye riskini daha fazla üstlenmek istemediler. Onlar da kamu kağıtlarını satıp dolar alarak Türkiye`den çıktılar. *
Süren banka söylentileri nedeniyle bankalar birbirlerine güven duymadıklarından, birbirleriyle olan para ticaretini kestiler. Onun yerine piyasaya yöneldiler.*Böylece bono faizleri, gecelik oranlar yükseldi. Dolar talebi arttı. Borsa düştü.

** Krize karşı hangi önlemler alındı?

* Krizin başladığı ilk gün Merkez Bankası ve Hazine piyasalardaki tansiyonu kontrol etti. * Öncelikle ağır sorunla karşılaşmış olan bankaların likidite sorunu çözüldü. Bu aşamada, piyasaya da nakit para aktarıldı. *Hazine, Merkez Bankası ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), tansiyonu düşürücü ortak bir açıklama yaptılar.* Merkez Bankası ve Hazine piyasaya nakit aktarmayı sürdürdü. *Merkez Bankası dolar taleplerini karşıladı.* Merkez Bankası, bankaların maliyetlerini artırıcı uygulamalarda rahatlık sağlamak için disponibitilede ve serbest tevdiatta kolaylık getirildi.


BANKALAR İÇERİ DÖNDÜ FAZİLER PATLADI;

BONO satışıyla başlayan sorun sistemindeki bankalar için bir fon sorununa dönüştü. Bazı bankalar, ellerindeki Eurobond`ları kullanarak her gün yurtdışı piyasalardan 500-600 milyon dolar civarında kaynak sağlıyordu. Dalgalanma bu bankalar için yurtdışından fonlama ihtimalini ortadan kaldırdı. İç piyasaya döndüler. Bankalar bir kısır döngü içine girdiler. Bu döngünün başlangıç noktası gecelik faizler oldu. Birbirlerinden ve yurtdışından fon bulmakta zorlanan sistem, TL sıkıntısının da ortaya çıkmasıyla yüksek gecelik faizler karşısında bono satmak zorunda kaldılar. Satılan bonolar, zararına satışa dönüştü. Bunun üzerine pozisyon kapatmaya gidildi. Kapatılan pozisyonlar, döviz talebine dönüştü. Artan döviz talebi faizleri de tırmandırdı.


BORSA BİR GÜNDE BİR YIL GERİYE GİTTİ;

İSTANBUL Menkul Kıymetler Borsası, yabancılara ve kredilerin kapatılmasına yenildi. Dün 9 bin 642 puandan kapanan İMKB, 6 Aralık 1999`daki seviyesine döndü. 6 Aralık`tan bu yana hiç 10 bin puanın altını görmeyen İMKB-100 Endeksi, dünkü seanslarda yüzde 9.01 düştü. Borsadaki 955 puanlık düşüşe bazı büyük spekülatörlerin ve bazı aracı kurumların kullandıkları kredileri kapatmak zorunda kalmaları neden oldu. Uzun süredir düşüşe rağmenkredili pozisyonlarını taşımakta ısrar eden yatırımcıların ve aracıların, geçen haftadan itibaren başlayan dalgalanmadan sonra güçlerinin tükendiği ve satışa geçtikleri ileri sürüldü. Bazı bankaların, borsacılara açtıkları büyük miktarlı kredilerin kapatılmasını talep ettikleri de belirtildi.


PİYASA YAPICISI 19 BANKA;

ABN-Amrobank - Akbank - Alternatifbank -Chase Manhattan - CItIbank - Demirbank -Dışbank - Finansbank- Garanti Bankası- İktisat Bankası - Kentbank
- Koçbank -Körfezbank - Osmanlı Bankası -TEB - İş Bankası - Ulusalbank - Vakıfbank - Yapı Kredi Bankası (HÜRRİYET)
Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • €/$
75.727 Değişim: -0,27% Hacim : 2.345 Mio.TL Son veri saati : 18:10
Düşük 75.585 09.12.2016 Yüksek 76.177
Açılış: 76.116
3,4870 Değişim: 1,27%
Düşük 3,4216 09.12.2016 Yüksek 3,5073
Açılış: 3,44315
3,6829 Değişim: 0,69%
Düşük 3,6367 09.12.2016 Yüksek 3,7008
Açılış: 3,6577
129,88 Değişim: 0,20%
Düşük 128,70 09.12.2016 Yüksek 131,02
Açılış: 129,61
1,0559 Değişim: -0,53%
Düşük 1,0531 09.12.2016 Yüksek 1,0630
Açılış: 1,06157

bigpara

Copyright © 2016 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.