Bankaları Vergi Vurdu

11.12.2000 - 00:00


Koçbank Yönetim Kurulu Başkanı Burhan Karaçam, devletin 279’uncu madde ile bankaların nakte dönüşmemiş kârlarına vergi koyarak sistemi zayıflattığını söyledi

Koçbank Yönetim Kurulu Başkanı ve Yapı Kredi eski Genel Müdürü Burhan Karaçam, son günlerde yaşanan mali krizi değerlendirirken, sistemin yaşadığı likidite sorununun bir nedeninin de Vergi Yasası’nda yer alan 279’uncu geçici madde olduğunu söyledi. Karaçam, Devlet, yüksek faizlerle kazanılan kârları bankalarda bırakmadı ki bankaların özkaynakları güçlensin. Böyle bir kârlılık kalmış olsaydı belki bankaların şu andaki zafiyetleri bugünkü boyutlarda olmazdı dedi.

Hazine bonosundan elde edilen kârların ancak enflasyon ve faizlerdeki düşüş ile birlikte reel olarak ortaya çıktığını belirten Karaçam, Bankalar, 279. madde ile Hazine’ye hâlâ tahsil etmedikleri faizin vergisini ödüyorlar. Genel olarak sistemin özkaynaklarında bir yetersizlik var. Bu nedenle 279. maddenin tekrar gözden geçirilmesi lazım dedi.

- Türkiye neden mali krize girdi?

Enflasyonu düşürme programının karşısında üstlenen bazı riskler var. Program çok güçlü olmayan bir bankacılık sistemi ve yabancı yatırımcılardan gelecek yeni kaynak girişine dayanıyor. Yabancı yatırımcılarından kaynak girişinin olabilmesi için programın beklenen göstergelere göre çalışması ve hükümetin güven vermesi gerekir. Bu olmadan yabancı yatırımcılar kısa ve uzun vadede gelmekte zorlanırlar.

Açık poziyon kârları

- Kriz neden bankalarda başladı?

Bankacılık kesimine baktığımızda sektörün çok uzun yıllar, 1994’ün başından beri çok yüksek bir reel faiz marjı ile çalıştığını görürüz. Bankalar yüksek reel faiz ile çalışmaktan o kadar kâr sağlıyorlardı ki maliyetler üzerinde çok fazla durulmadı. Ayrıca döviz pozisyon açıklarından yararlanarak yüksek riskli yüksek gelirler elde edildi. Ancak, enflasyonu düşürme programı yüksek getirili kâr marjlarını daralttı.

- Açık pozisyonlar ne zaman arttı?

Bankalar, 1994 krizinden sonra büyük oranda kârlılıklarını kur riski alarak açık pozisyonlarla devam ettirdiler. Bu nedenle de dövizli borçlanma hem Türkiye içinden hem de yurtdışından çok yüksek boyutlara ulaştı. Döviz tevdiyat hesaplarında da yüksek faizler verildi. Çünkü döviz pozisyonunu açabilmek için de elinizde gayet iyi kaynağınızın olması lazım.

Konsolidasyon olmalı

- Bankaların açık pozisyonlarının krizdeki etkisi nedir?

Bankalar açık pozisyondan dolayı döviz kuruna bağlı. Vatandaş ise enflasyona endeksli. Hazine kağıtlarında sene başında birden bire başlayan iniş bankaları paniğe sürükledi. Bankalar daralan iç borçlanma piyasasının yerine yeni plasmanlar aradılar. Bulunan en önemli plasman ise tüketici kredileri oldu. Bankalar, çok küçük faizler ile tüketici kredilerine girdiler. Artan paralarıyla da Hazine portföylerini korumak için çok küçük faizler ile Hazine kağıdı aldılar. Böylece bankalar aktiflerinde düşük faizli Hazine bonoları ve uzun vadeli, sabit getirili tüketici kredileri ile karşı karşıya kaldılar. Sıkıntı bunun fonlanmasında ortaya çıktı.

- Çözüm nedir?

Bankalarda yaşanan TL sıkışıklığı sonucu hem kaynak temininde hem de zor koşullarda temin edilen kaynakların maliyetlerinin karlılık üzerindeki olumsuz etkisinin giderilmesini sağlayacak konsolidasyona geçilmesi gerekiyor. Böyle bir konsolidasyon ortamında hükümet yabancılara da gereken güveni vermeli.

Devalüasyon olmayacak

- Banka evliliklerine getirilen teşvikler yeterli mi?

Birleşmeler için getirilen avantajlar bankayı aldıktan sonra bellirli bir süre elde edilen kârlılık ilgili olarak sağlanan avantajlar. Oysa teşviklerin daha önceden yapılması lazım. Şu anda bu kadar büyük riskler içinde kalan bankalar ile evlenmek de çok zor.

- Önümüzdeki dönemde neler bekliyorsunuz?

Faizlerin çok kısa süre içinde çok düşük seviyelere çekileceğini tahmin etmiyorum. Faizlerdeki bu artışın mutlaka enflasyon üzerinde olumsuz etkisi olacak. Talepte de daralma olacak. Bu da daha az üretim demek. Oysa Türkiye’nin daha çok tüketime ve üretime ihtiyacı var.

- Devalüasyon gündeme gelebilir mi?

Alınan önlemler nedeniyle devalüasyon riski görülmüyor. Önlemlerin kapsamı devalüasyon yapmama üzerine kuruldu. Ancak faizlerin çok uzun süreli yüksek seyretmesi devalüasyon riskini tekrar gündeme getirir. Bu nedenle faizlerin çok kısa süre içinde aşağı çekilmesi lazım.

‘Kriz ağustos ayında başladı’

Kasımda patlak veren mali krizin ilk işaretlerinin ağustosta geldiğini belirten Koçbank Yönetim Kurulu Başkanı Karaçam, ağustosta Hazine’nin gerçekleştirdiği büyük itfa ile piyasaya verilen paranın yurtdışına çıktığını söyledi.

Karaçam, Ağustosta yapılan itfanın büyük kısmı piyasada kaldı, geri alınmadı. Türkiye’de alternatif bir sahaya gitmeyen bu para yurtdışına çıktı. Piyasadan döviz çıkınca faizler yükselmeye başladı. Yaşadığımız kriz kasım ayında ortaya çıkan bir olay değil, bu olay ağustosta çıkan hadisenin devam etmesidir dedi.

‘Risk özel sektörde kaldı’

Enflasyonu düşürme programı uygulayan ülkelerde likidite krizine girilmesinin çok uzak bir ihtimal olmadığını belirten Karaçam, devletin programa başlamadan önce kendisini garantiye aldığını söyledi. Enflasyonu düşürme programına yönelik olarak devlet bir önceki sene kendi açısından kararlarını aldı ve uyguladı diyen Karaçam, Devlet, 1999 sonunda hem zamlarını yaptı hem de vergilerini topladı. Bu işe kendisini garantiye alarak girdi. Sorun özel sektörün üzerinde kaldı diye konuştu.

‘10 günlük tatil fazla’

Türkiye’nin kendi potansiyelinin farkında olmasına rağmen kurallarını global dünyaya göre koymadığını belirten Karaçam, 10 günlük tatilin Türkiye açısından yanlış olduğunu belirtti. Karaçam, likidite sıkışıklığı içinde olan bir ülkenin 10 gün tatil ilân etmesinin dünyanın başka bir ülkesinde olmayacağını söyledi. 10 günlük tatilin insanların bu süre içindeki nakit ihtiyaçlarını çekmeleri demek olduğunu belirten Karaçam, bayram ve yılbaşı öncesi likidite talebinin artacağını bildirdi.(MİLLİYET)
Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • €/$
76.031 Değişim: 0,00% Hacim : 3.846 Mio.TL Son veri saati : 18:10
Düşük 76.031 07.12.2016 Yüksek 76.031
Açılış: 76.031
3,3838 Değişim: -0,18%
Düşük 3,3766 08.12.2016 Yüksek 3,3935
Açılış: 3,3897
3,6464 Değişim: -0,06%
Düşük 3,6400 08.12.2016 Yüksek 3,6560
Açılış: 3,6487
128,06 Değişim: 0,18%
Düşük 127,61 08.12.2016 Yüksek 128,46
Açılış: 127,84
1,0770 Değişim: 0,06%
Düşük 1,0749 08.12.2016 Yüksek 1,0785
Açılış: 1,07628

bigpara

Copyright © 2016 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.