Borsada ve Bonoda Vergisiz Dönem

01.12.2000 - 00:00

100 trilyonluk Hazine bonosu geliriniz olsa da borsa kazançlarınız yüzde 100`u aşsa da bu yıl beyanname vermenize gerek yok. 2000 yılında borsadan elde edilen kazançlar ile Hazine bonosu ve devlet tahvili faiz geliri için vergi ödenmeyeceğini yaklaşık 3 ay önce yazmıştık. Eğer vergi yasaları geriye yönelik olarak değiştirilmezse, 2000 yılında borsada kazanç elde edenler, 100 milyar, hatta 10 trilyon lira kazanç sağlasalar dahi vergi ödemeyeceklerdi. Hazine bonosu ve devlet tahvili faiz geliri elde edenlerin durumu da borsa kazancı elde edenlerden farklı değildi.


BORSA KAZANCINA VERGİ NİYE YOK?

Borsada elde edilen kazançlar, hisse senedi alım-satım kazancı, yasal tanımıyla değer artış kazancı sayılıyor. Hisse senetleri, iktisap (yani edinme) tarihinden başlayarak üç ay içinde elden çıkarılmışsa, sağlanan kazanç enflasyondan arındırıldıktan sonra 3 milyar 500 milyon lirayı aşıyorsa, aşan kısmın 2001 yılı mart ayında beyanı ve hesaplanan verginin mart, haziran ve eylül aylarında ödenmesi gerekiyor (GVK Geçici Md. 56/D-1, 56/F). Borsada elde edilen kazancın 3 milyar 500 milyon lirayı aşan kısmının beyan edilmesi gerekiyorsa, peki, o zaman vergi niye yok? diye soracaksınız. Hemen yanıtlayalım;enflasyondan arındırma nedeniyle...


HB VE DT FAİZİNE NİYE VERGİ YOK?

Vergi yasalarında, geçtiğimiz yılın ağustos ayında yapılan değişiklik sonucu, mevduat faizi, repo ve döviz tevdiat hesabı faiz gelirleri, tutarı ne olursa olsun 2003 yılına kadar beyan edilmiyor. Ancak, faizler ödenirken, stopaj adı altında, fon payı dahil yüzde 16.5, repoda ise yüzde 15.4 oranında kesinti yapılıyor. Hazine bonosu ve devlet tahvili faizleri açısından ise durum farklı. Hazine bonosu ve devlet tahvili faizlerine uygulanan stopajın, kamu kağıtlarının faiz oranını yükselttiği gerekçesiyle, 1.10.1998 tarihinden itibaren stopaj oranı (sıfır) olarak belirlenmişti. Maliyenin yoksun kaldığı, stopaj yoluyla elde edilecek vergi gelirini telafi edebilmek için de hazine bonosu ve devlet tahvili faizi gelirlerinin belli tutarı aşması halinde beyan edilmesi zorunlu kılındı. Yasal düzenlemeye göre, 2000 yılında elde edilen Hazine bonosu ve devlet tahvili faizleri, enflasyondan arındırıldıktan sonra 4 milyar 375 milyon lirayı aşarsa, enflasyondan arındırılan gelirin tamamının 2001 yılı mart ayında beyan edilmesi ve vergisinin ödenmesi gerekiyor. (GVK Md 86/1-c).


İNDİRİM ORANI NEDEN YÜKSEK?

1999 yılında yeniden değerleme oranı yüzde 52.1 aynı dönemde devlet tahvili ve hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise yüzde 113.4 tü. Buna göre 1999 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı (52.1/113.4=) 45.9 olmuştu. Diğer bir deyişle, bileşik ortalama faiz oranının yeniden değerleme oranının üzerinde olması nedeniyle ortaya vergilendirilecek reel bir faiz geliri çıkmıştı. 2000 yılında ise ilginç bir tablo ortaya çıktı. 2000 yılı yeniden değerleme oranı yüzde 56, Hazine bonosu ve devlet tahvili bileşik ortalama faiz oranı ise yüzde 37 olarak açıklandı. Bu verilere göre indirim oranı; 56/37 = yüzde 151 çıkıyor. Faiz oranlarının, yeniden değerleme oranının altında olması sonucu enflasyondan arındırma oranı da yüzde 100`ün üzerinde çıktı. Böyle olunca da 100 milyarlık, hatta 100 trilyonluk Hazine bonosu ve devlet tahvili faizi ile borsa kazançları, yüzde 100`ün üzerindeki enflasyondan arındırma oranı nedeniyle beyan edilmeyecek. Bu oran da yüzde 100`ün üstünde olduğu için, borsa kazançları ile Hazine bonosu ve devler tahvili faizi gelirlerinden de 2000 yılında bir kuruş vergi alınamıyor.


TESELLİ İKRAMİYESİ;

Şimdi Maliye, hazine bonosu ve devlet tahvili faizleri üzerinden aldığı faiz vergisi ile teselli bulacak. Bilindiği üzere 1.12.1999 tarihinden önce ihraç edilmiş bulunan Hazine bonosu ve devlet tahvili faizlerinden vadelerine göre yüzde 4 ile yüzde 19 arasında faiz vergisi tahsil ediliyor. Ek vergi olarak düşünülen bu vergiler, hazine bonosu ve devlet tahvillerinden alınan nihai vergi olacak. (YENİ BİNYIL)



Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • €/$
75.889 Değişim: -0,05% Hacim : 1.285 Mio.TL Son veri saati : 15:01
Düşük 75.628 09.12.2016 Yüksek 76.177
Açılış: 76.116
3,4733 Değişim: 0,87%
Düşük 3,4216 09.12.2016 Yüksek 3,4827
Açılış: 3,44315
3,6705 Değişim: 0,35%
Düşük 3,6367 09.12.2016 Yüksek 3,6985
Açılış: 3,6577
129,94 Değişim: 0,25%
Düşük 128,70 09.12.2016 Yüksek 131,02
Açılış: 129,61
1,0566 Değişim: -0,47%
Düşük 1,0564 09.12.2016 Yüksek 1,0630
Açılış: 1,06157

bigpara

Copyright © 2016 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.