Devlet Borcunu Saklıyor

28.11.2000 - 00:00


Devletin, kamuoyuna açıkladığı borç stokunun, borçların tümünü göstermediği ve borcun çok büyük bir kısmının saklandığı belirlendi. IMF`nin devletin resmi borç verilerine güvenmeyip kendi verlierini ürettiği ortaya çıktı. Sayıştay, devletin sakladığı borçların toplamının 1999 yılında 15 katrilyon lira ile milli gelirin yüzde 18`ine yaklaştığını bildirdi. Devletin borçlarını, kamu borçlarının giderek ağırlaşması ve kamoyunun bu konudaki hassasiyeti yüzünden sakladığı ifade edildi.

Sayıştay tarafından hazırlanan 2000 Yılı Mali Raporunda, borçlanma ve borç stokuyla ilgili skandal sayılabilecek tespitlere yer verildi. Kamu kesiminin borcu olmakla birlikte, kamu borçları içerisinde gösterilmeyen bazı kalemler bulunduğuna dikkat çekilen raporda, bu işlemin hükümetlerin mali disipline aykırı uygulamalarıyla gerçekleştiği vurgulandı.

Stok 50 katrilyon

Sayıştay Genel Kurulu`nun 26 ekim 2000 tarihinde görüşerek kabul ettiği rapora göre, kamu borç stokuyla ilgili rakamlar 1999 yılı sonunda 13 katrilyon lirayı bulan görev zararı borçlarından henüz kağıda bağlanmamış olan kısmı borç stoku rakamları arasında yer almıyor. Devlet bu rakamın bu yıl sonunda 20 milyar dolar olması bekleniyor.

Ayrıca, bir tür borç niteliğinde olan ve çok büyük miktarlara ulaşan emanet hesaplarında tutulan miktarlar da borç rakamına dahil edilmiyor. Emanet hesabında tutulan ve borç olarak gösterilmeyen bu kalemin de 1999 sonunda 1 katrilyon lira olduğu hesaplanıyor.

Görev zararı ve emanet hesapları dışında muhasebe sorunları nedeniyle dış borçlar da tam olarak izlenemiyor. Bu nedenle Sayıştay dış borç stoku rakamının da gerçek kamu borcunu yansıtmadığını savunuyor.

Sayıştay`ın rapouna göre, 1999 sonunda devletin gizlediği borcu 14 katrilryon lirayı buluyor. Bu rakam Türkiye`nin 1999 yılındaki milli gelirinin yüzde 18`i kadar bir büyüklük oluşturuyor. hazine`nin 1999 yılı sonu için açıkladığı 22 katrilyon 922.1 trilyon liralık iç borç stokunun isey üzde 63`üne ulaşıyor. ANKA`nın yaptığı hesaplamaya göre Devlet gerçek borcunu gösterseydi 1999 yılı sonunda iç borç stoku 22.9 katrilyon yerine 36.9 katrilyon lira olarak açıklanacaktı. Görev zararları ve emanet hesapları 2000 yılında da devam ettiği için şu andaki borç stokunun da 32 katrilyon yerine 50 katrilyon liraya yakın bir rakam olarak açıklanması gerekecekti.

Borç stoku neden eksik gösteriliyor

Sayıştay`a göre borç stokunun eksik açıklanmasının en önemli nedenlerinden biri kamuoyu korkusu. Raporda, stokun eksik gösterilmesi nedenleri tartışılırken, Kamu borçlarının giderek ağırlaşması ve kamuoyunun bu konudaki hassasiyeti, borç yükünün tam olarak açıklanmamasının sebepleri arasındadır görüşüne yer verilmiyor.

Raporda, Devlet muhasebesindeki mevcut düzenlemelerin kamu borçlarını izlemek ve yorumlamaktaki yetersizliği, görev zararı borçları gibi bir kısım işlemlerin muhasebe kayıtlarına hiç intikal ettirilmemesi, yayınlanan rakamların analize elverişli olmaması, borç tanımında yapıan değişiklikler, yıllar içerisinde stok değişiminde gözlenen tutarsızlıkların da stokun eksik gösterilmesine neden olduğu belirtildi.

Doğurduğu sonuçlar

Rapora göre, borç stkonunu eksik gösterilmesinin kamu borçlarının ağırlığını gözden kaçırdığı ve ekonomiyle ilgili verileri yanıltıcı ve güvenilmez hale getiriyor. Borç verilerini kullanan kuruluşlar (TBMM, Sayıştay, DPT, piyasalar, kamuoyu) eksik bilgilendiriliyor. Buda ekonomiyle ilgili olarak alınan kararları olumsuz etkiliyor. Kamuoyu, kendini doğrudan ilgilendiren ve etkileyen önemli mali konulara ilgisini kaybediyor.

IMF güvenmeyip kendi rakamını üretiyor

Raporda, borçların eksik raporlanmasının Türkiye`nin uluslararası alandaki güvenirliğini zedeliyor. Örneğin IMF, Türkiye ile yaptığı görüşmelerde resmi rakamları kabul etmeyip kendi rakamlarını üretiyor. (ANKA)
Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • €/$
73.600 Değişim: 0,00% Hacim : 3.287 Mio.TL Son veri saati : 18:10
Düşük 73.600 05.12.2016 Yüksek 73.600
Açılış: 73.600
3,5238 Değişim: 0,10%
Düşük 3,5179 06.12.2016 Yüksek 3,5279
Açılış: 3,5204
3,7929 Değişim: 0,08%
Düşük 3,7857 06.12.2016 Yüksek 3,7969
Açılış: 3,7897
133,02 Değişim: 0,46%
Düşük 132,36 06.12.2016 Yüksek 133,22
Açılış: 132,42
1,0762 Değişim: 0,00%
Düşük 1,0751 06.12.2016 Yüksek 1,0770
Açılış: 1,07625

bigpara

Copyright © 2016 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.