Ekonomik bunalım bankaların vergi yükünü azaltacak

22.12.2000 - 00:00

Sayın Zekeriya Temizel`in Maliye Bakanlığı sırasında Temmuz 1998`de çıkarılan ünlü 4369 sayılı yasanın en çok tartışılan düzenlemesi Vergi Usul Kanunu`nun 279`uncu maddesinde yapılan değişiklikti.


Bu değişiklikle 1999 yılı başından itibaren, özel ve kamu tahvillerinin ve Hazine bonolarının borsa rayici ile değerlenmesi yöntemi getirilmişti. Daha önce değerlemede alış bedeli esas alınıyordu. Böylece, işletmelerin ve özellikle bankaların elinde bulunan kamu kağıtlarının henüz tahsil edilmeyen faizlerinden de vergi alınması yoluna gidilmişti. Yapılan bu değişiklik Hazine`ye büyük miktarda ek vergi sağlamış, ancak bankalara ağır bir yük getirmiştir. Bazı yorumcular son ekonomik bunalımda bankalara getirilen bu ağır vergi yükünün de payı olduğunu ileri sürmüşlerdir. Kamu Hesapları Bülteni`nde Ekim 2000 sonunda Kurumlar Vergisi`nin % 73, Geçici Kurumlar Vergisi`nin % 123 arttığı görülmektedir. Ayrıntıya inildiğinde bu artışların 279`uncu maddenin yeni şekliyle yani borsa rayici ile uygulanması nedeniyle bankalardan alınan ek vergilerden sağlandığı anlaşılmaktadır.


Hazine’nin aleyhine olacak:

20 Kasım`da başlayıp halen devam eden ekonomik bunalım 279`uncu maddenin yeni şeklinin Hazine`nin aleyhine çalışması sonucunu doğuracaktır. Ramazan Bayramı ve yılbaşı nedeniyle piyasalar 22 Aralık 2000 Cuma günü tatile giriyor. Devlet tahvili ve Hazine bonolarının faizlerindeki yükseklik devam ettiğine göre, bankaların elindeki kamu kağıtlarının borsa rayici, alış bedelinin altına düşecektir. Böylece 2000 yılı için ödenecek Kurumlar Vergisi azalacaktır. ankalar ellerindeki mevcut kağıtlarını 22 Aralık 2000 tarihinde borsa rayicine göre değerleyip, kurum kazançlarını ona göre beyan edecek ve dolayısıyla vergilerini ona göre ödeyeceklerdir.Şu anda 32.3 katrilyon liralık iç borç stoku var. Bunun 30.1 katrilyonu devlet tahvili, 2.2 katrilyonu Hazine bonosundan oluşmaktadır. Bu kamu kağıtlarının çok büyük bölümü de bankaların elinde bulunmaktadır. Stoktaki kamu kağıtlarının çoğu % 30`lar civarında faizle çıkarılmıştır. Devlet tahvili ve Hazine bonosunu alış bedelinin altına düşen borsa rayici ile değerleyecek olan bankalar zarar yazacak ve bu nedenle daha az vergi ödeyeceklerdir.


Zarar gelirden düşülecek:

Borsa rayicinin yüksek olduğu dönemde tahsil edilmemiş gelirin vergisini ödemek durumunda olan bankalar, şimdi henüz realize edilmeyen zararı gelirden düşebileceklerdir. Sürekli Hazine`ye ek vergi sağlayacağı düşüncesi ile değiştirilen 279`uncu madde şimdi Hazine`nin aleyhine işleyecektir. İstikrar sağlanmamış piyasaların belli bir andaki durumuna güvenerek değerleme yöntemi saptandığında beklentilere ters sonuçlar çıkabilecektir. Şimdi Hazine bu olumsuz durumun sonucuna katlanacaktır. Son ekonomik krizde mali bünyeleri zayıflamış bulunan bankalar, daha az vergi ödemekten hiç kuşkusuz mutlu olacaklardır. Ancak 279`uncu madde uygulaması nedeniyle yazacakları zarar bankaların mali bünyelerini daha da bozacaktır. Bu durumu önlemek için bankalar ellerindeki devlet tahvili ve Hazine bonolarının ticari karlarını hesaplarken iç verim esasına göre değerlendireceklerdir. (MİLLİYET)



Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • €/$
75.727 Değişim: -0,27% Hacim : 2.345 Mio.TL Son veri saati : 18:10
Düşük 75.585 09.12.2016 Yüksek 76.177
Açılış: 76.116
3,4870 Değişim: 1,27%
Düşük 3,4216 09.12.2016 Yüksek 3,5073
Açılış: 3,44315
3,6829 Değişim: 0,69%
Düşük 3,6367 09.12.2016 Yüksek 3,7008
Açılış: 3,6577
129,88 Değişim: 0,20%
Düşük 128,70 09.12.2016 Yüksek 131,02
Açılış: 129,61
1,0559 Değişim: -0,53%
Düşük 1,0531 09.12.2016 Yüksek 1,0630
Açılış: 1,06157

bigpara

Copyright © 2016 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.