Türkiye`de Finans Krizi Sonrası İyileşme Mücadelesi

12.12.2000 - 00:00

Türkiye`nin eşiğinden döndüğü ekonomik felaketten sonra faiz oranları yükseklerde seyrederken, şirketler, taleplerde düşme ve maliyet finansmanının yükseldiği bir durumla karşı karşıya. IMF`nin 10 milyar dolarlık yardım sözünün durdurduğu kriz, bankacılık sistemindeki sağlıksızlık kaygılarından patlamıştı.


Bir Türk işadamı, Beni şaşırtan şu ki, insanlar devlet binalarını ele geçirmek üzere harekete geçmiyor, derken, son finansal krizin Türkiye`ye getirdiği mali sıkıntılardan şikayet ediyor. Türkiye`nin eşiğinden döndüğü ekonomik felaketten sonra faiz oranları yükseklerde seyrederken, şirketler taleplerde düşme ve maliyet finansmanın yükseldiği bir durumla karşı karşıya. IMF`nin 10 milyar dolarlık yardım paketi sözünün durdurduğu kriz, bankacılık sistemindeki sağlıksızlık kaygılarından patlamıştı. Bu kaygılar yabancı yatırımcıların Türk varlıklarını likide ederek Türkiye``e verilen borçları durdurma kararı almasına neden oldu. Türkiye`nin finans piyasasında çalkantılar patladığı zaman, bir İstanbul emlak şirketi üç müşterisinden ikisinin yeni ofis alanı taleplerini ertelediği veya iptal ettiği bir durumla karşılaştı. İnsanların sinirleri durulana kadar yeni iş beklemek hemen hemen imkansız, diyen Sarp Tiryakioğlu, emlak şirketinin kurucularından birisi.


Buna ek olarak, müşterileri, şirketin kendilerine verdiği hizmetlerin ödemesini de durdurarak, yüksek faizlerden yararlanmaya çalışıyor. Bir ara yüzde 1000`lere tırmanan faiz oranları, IMF`nin müdahalesinden sonra, şu anda yüzde 100 civarında. Benzer bir manzara ticaret ve imalat sektörlerinde de yaşanıyor. Boya endüstrisi bizim en iyi müşterilerimiz arasındaydı, yeni kapasite için büyük miktarlarda para yatırıyorlardı, diyen Vedat Kirişçi, endüstriyel pompa ithal ve monte eden Metrans adlı küçük bir şirketin sahibi. Şimdi bu müşteriler tam anlamıyla sorunlu durumda, zira ekonomileri yavaşlıyor, inşaat endüstrisi eskisi kadar hızlı büyümüyor ve ihracat daha zor. Bu durumda bizim satışlarımız da etkileniyor. TÜSİAD Başkanı Erkut Yücaoğlu, şu ana dek iflas etmiş bir şirket duymadığını belirtiyor. Ancak eğer iflas edecek şirket varsa, bu iş zaman alacağından, haberlerini gelecek yıldan itibaren duymaya başlayacağız, diyor.
Ayrıca Yücaoğlu şirketlerin zorluklarının gelecek iki ay süresince faiz oranlarının düşmesiyle, ödemeler sisteminin istikrara kavuşması ve IMF fonlarının akmaya başlamasıyla birlikte azalacağını tahmin ettiğini belirtti.


Ancak bu fonlar mücadele halinde olan şirketler için bir şey ifade etmeyecekse de, iki diğer unsur son krizin etkilerinin silinmesine yardımcı olabilecek. U25 yıldır devam eden iki haneli enflasyon oranı nedeniyle, uzun dönemli ve ucuz kredilere giriş yapılamaması Türk şirketlerinin bankacılık sistemine fazla expoze olmaması anlamına geliyor. Buna tipik bir örnek Mustafa Çapar. O, Kayseri de süt sağma makinaları imal ediyor. Benim banka borcum yok, ama yükselen faiz oranları satışlarımı etkileyecek, diyen Çapan aynı zamanda yerel ticaret odasının da başkanı. Özel sektör borçlarının GSYİH`nın yüzde 25`ini oluşturduğu Türkiye`de şirketlerin çoğu hissedar fonlarına ve içeriden üretilen nakit paranın genişlemesine güvendi. Yücaoğlu, Nakit para zengini veya banka borcu olmayan şirketler daha düşük marjlarla yavaşlayacak, ancak bankalara expoze olanlar bilançolarını yeniden yapılandırmak zorunda kalacak, diyor. Ve şirketlerin birçoğu taleplerde düşme görecekse de, ekonomistler, krizden önce bile Türkiye`nin iki haneli enflasyon rakamlarını ortadan kaldırmak için ekonomik bir yavaşlamanın gerektiğine işaret ediyor. Bu tür bir yavaşlamanın olasılığını teyit eder biçimde, önde gelen Türk otomobil imalatçılarından Tofaş Cuma günü yaptığı bir açıklamada, faiz oranları yüksekte seyrederken, üretim fazlasından kaçınmak için 1900 işçisini geçici bir süre için işten çıkaracağını ilan etti. 11 aydan bu yana uygulanan reform programı çerçevesinde, bu yılın enflasyon hedefinin kaçırılmasından enflasyonist talebi ve petrol fiyatlarındaki yükselmeleri sorumlu tutan hükümet yeni vergiler ve harcamalarda kesinti yoluna gidiyor. Gerekli olsa bile, bu önlemler, birçok Türkün siyasilerin yanlış yönetiminden kaynaklandığına inandığı geçenlerde patlayan kriz nedeniyle, çok daha az popüler olacak. (FİNANSAL FORUM - FİNANCİAL TİMES)



Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • €/$
75.838 Değişim: 0,54% Hacim : 1.151 Mio.TL Son veri saati : 11:49
Düşük 75.298 07.12.2016 Yüksek 75.843
Açılış: 75.434
3,4251 Değişim: -0,58%
Düşük 3,4247 07.12.2016 Yüksek 3,4597
Açılış: 3,4452
3,6750 Değişim: -0,53%
Düşük 3,6750 07.12.2016 Yüksek 3,7081
Açılış: 3,6946
129,00 Değişim: -0,39%
Düşük 128,98 07.12.2016 Yüksek 129,97
Açılış: 129,51
1,0728 Değişim: 0,06%
Düşük 1,0712 07.12.2016 Yüksek 1,0733
Açılış: 1,07216

bigpara

Copyright © 2016 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.