Yedi Milyar Dolarlık Krizin Tetikçisi Hacker Fonlar Mı?

08.12.2000 - 00:00

Türkiye`de yaşanan ve Demirbank`a el konulmasına kadar giden krizi kim tetikledi. BDDK Başkanı Temizel, Hürriyet Yazarı Ertuğrul Özkök`e krizi ABD`li iki fonun tetiklediğini söyledi. Yeni Binyıl Yazarı Metin Münir ise, güvenilir kaynaklara dayanarak yazdığı yazısında Deutsche Bank`ın yurtdışına 1,2 milyar dolar döviz çıkardığını yazdı. Akşam yazarı Deniz Gökçe, krizde bir günde, hem de vadesinden önce milyonlarca doları çeken Deutsche Bank`ın davranışının sorgulanması gerektiğini vurguladı. Hürriyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Ertuğrul Özkök dün köşe yazısında Ankara`da Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu`na (BDDK) yaptığı ziyareti anlatırken, kurul başkanı Zekeriya Temizel`in kendisine aktardığı bazı bilgileri okurlarıyla paylaştı. Temizel, kendisini ziyaret eden Özkök`e krize ilişkin önemli açıklamalar yaptı. Özkök yazısında bunları şöyle dile getirdi:

Bankacılık sisteminin başındaki insandan bu krizin ilginç teşhisini dinliyoruz..


KRİZ İKİ AŞAMADA TETİKLENMİŞ;

`Her şey Amerika merkezli iki hacker fon`un bir milyar dolar çekmesi ile başladı` diyor.

Hacker kelimesi, sitelere saldıran internet korsanları için kullanılan bir kelime.

ABD`de `Hacker Fund` denilen bazı korsan fonlar varmış. Korsanlıkları da bazı piyasalara girip çıkarak spekülatif kazançlar sağlıyorlarmış.

Yaptıkları iş belki kanun dışı değil, ama piyasaları etkiliyormuş.

İşte bu `hacker` fonlardan ikisi, Türkiye`de faaliyette bulunan bir yabancı banka aracılığıyla bir milyar dolar çekince piyasa bir anda tedirgin bir bekleyişe geçmiş.

Temizel buna `psikolojik atak` diyor. Yani panik atak gibi bir şey. Bu psikolojik atakla birlikte krizi tetikleyen ikinci psikolojik dalga gelmiş.

Bazı bankalar bunu fırsat bilip, piyasada `kan davalı` oldukları daha küçük bazı bankalara karşı saldırıya geçmiş.

Bir noktanın altını çizeyim.

Burada `kan davası` kelimeleri bana ait.

Bu ikinci dalga, krizi borsadan bankalara sıçratmış.

Temizel`e göre krizi başlatan ve yaygınlaştıran işte bu iki `psikolojik atak` dalgası olmuş.


DEVALÜASYON TAHMİNİ YAPANLAR;

Akşam Gazetesi yazarı ekonomist Deniz Gökçe ise Demirbank`ın durumunu ve kriz sırasında yabancı bazı bankaların davranışlarını sorguluyor. Yazının konuyla ilgili bölümü şöyle: Bu banka, faizlerin düşeceği varsayımı ile Hazine`yi finanse ettiği için battı. Aşırı risk alma var ama bu sahtekarlık ve kötü niyet de değil. Demirbank, kamu kağıtlarını alırken siyasilere, Merkez Bankası`na, Hazine`ye yani toplam ülke yönetimine ve verilen sözlere güvenmişti. Bu banka bundan bir kaç ay evvel marketmarker seçilmiş bir banka idi. Acaba son altı ayda sorumluluklarının bilincini taşımayan kimseler, sorumsuzca ve yok yere ülkeyi uçurumun kenarına getiren yaklaşımları sergileyenler, binlerce Demirbank çalışanına da çıkan bu maliyetten hiç üzgün değiller mi?


DEUTSCHE BANK OLAYI;

Ve son bir söz yabancı yatırımcılara!

Deutsche Bank bir günde hem de erkenden yüz milyonlarca doları Türkiye`den çekip, üstelik kim olduğu bilinmeyen, adı verilmeyen bir velede Türk parasının devalüe olma şansı yüzde kırk diye rapor yazıp, 1 Aralık`ta ortalığa dağıtıp, kendi parasını çektikten sonra da işler düzelmeye gidince hemen tersine dönüp Türkiye iyi yolda diye rapor yazıp ve Türk bankalarına telefon edip Yahu sizin line`nızı yanlışlıkla kapatmışız! derken acaba sorumlu bir davranış içinde miydi?


İKİ GÜNDE 1.4 MİLYAR DOLAR;

Hükümetin IMF ile anlaştığını ortak bir basın toplantısı ile duyurması ve IMF`nin 7.5 milyar dolar rezerv para vereceğini açıklamasının, yabancı yatırımcılarda bir rahatlama yarattığı gözlendi. Önceki gün bu açıklamaların ardından Türkiye`ye 600 milyon dolar döviz girişi olurken, bu rakama dün776 milyon dolar daha eklendi. Para çıkışı ise iki günde sadece 300 milyon dolar civarında kaldı. İki günlük girişler, son 15 günde giden 7.1 milyar dolar civarındaki sıcak paranın geri dönmeye başladığı izlenimi yarattı. Nitekim Deutsche Bank`tan yapılan açıklamada bunun teyidi oldu. Özellikle rezervlerin IMF desteği ile artacağının anlaşılması devalüasyon beklentilerini tamamen bitirmesi girişleri artıran bir unsur oldu.


SPEKÜLASYON ELLERİNDE PATLADI;

Deutsche Bank`ın adı, geçtiğimiz pazar günü Metir Münir`in Yeni Binyıl`da yayınlanan köşe yazısında da geçiyordu. Münir, Demirbank`a el konmadan önce kaleme aldığı yazıda krizin nedenini şöyle anlatıyordu: Yaşadığımız krizin nedeni iki Türk bankasının Hazine Bonoları üzerindeki spekülatif yatırımlarının ellerinde patlamasıdır. Bu iki banka faizlerin yüzde 30`dan yüzde 20`ye düşeceği hesabıyla büyük miktarda hazine kağıdı satın aldı. Kağıtların çoğu kredi ile alındı. Kredilerin çoğunu yabancı bankalar sağladı. Yabancı bankalar `structured deal` diye adlanan bir mekanizma ile bu iki bankaya büyük krediler verdiler. (Güvenilir kaynaklar 800 milyon dolarlık bir kredi demetinden bahsediyorlar.) Karşılığında da teminat olarak hazine bonosu aldılar. Ancak, iki bankanın tahminlerinin tersine, faizler düşeceğine yükselmeye başladı. Faizler yükselince teminat olarak verilen Hazine bonoları likiditelerini kaybetmeye, teminat olmaktan çıkmaya başladı. Diğer bir anlatımla, bu Hazine Bonolarını elde tutmak zaralı hale geldi. Zarar belli bir noktaya gelince yabancı bankalar paralarını geri istediler ve piyasadan çıktılar. (Güvenilir kaynaklara göre, sadece Deutsche Bank birkaç gün içerisinde kendi ve müşterileri adına 1,250 milyar dolar çıkardı.) İki banka yabancı bankalara paralarını ödemek için Hazine bonosu satmaya başlayınca faizler daha da yükseldi. Durumun farkına varan güçlü Türk bankaları da bu iki bankaya kredi açmamaya başladı. İki banka fasit bir dairenin içerisine girdi. Faizlerin yükselmesinden ürken yabancılar Hazine bonolarını eritmeye başladılar. Bunlara, Zekeriya Temizel`in başlatığı operasyonun yayılmasından endişe eden varlıklı Türkler de katıldı.(YENİ BİNYIL)


Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
  • BIST
  • DOLAR
  • EURO
  • ALTIN
  • €/$
75.929 Değişim: 0,00% Hacim : 3.682 Mio.TL Son veri saati : 18:10
Düşük 75.929 08.12.2016 Yüksek 75.929
Açılış: 75.929
3,4508 Değişim: 0,22%
Düşük 3,4381 09.12.2016 Yüksek 3,4609
Açılış: 3,44315
3,6636 Değişim: 0,16%
Düşük 3,6457 09.12.2016 Yüksek 3,6712
Açılış: 3,6577
129,59 Değişim: -0,02%
Düşük 129,42 09.12.2016 Yüksek 129,95
Açılış: 129,61
1,0614 Değişim: -0,02%
Düşük 1,0589 09.12.2016 Yüksek 1,0622
Açılış: 1,06157

bigpara

Copyright © 2016 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.