ABD`li şirketlerin Tahran ile ticaretini ambargo engelleyemedi

06.10.2000 - 00:00

Hesaplı riskler alarak, Washington`ın bu duruma itiraz edemeyeceğini düşünen şirketler, yabancı bağlaşıklar veya İranlı aracıları kullanarak, teknik anlamda ambargoyu ihlal etmeden, İran`da mal satmaya devam ediyor.

"ABD`li petrol şirketleri İran pazarına girmek arzusunda." ABD şirketleri sessiz sedasız İran`daki varlıklarını güçlendirirken, ABD ambargosunu da bypass ediyor. Şirketler iki ülke arasındaki ilişkilerin, Washington`ın tek taraflı olarak ticaret ambargosunu 1 yıl sonra kaldırmasından sonra düzeleceği umudunu taşıyor. Hesaplı bir kumar oynayarak, Washington`ın bu duruma itiraz etmeyeceğini düşünen şirketler yabancı bağlaşıklarını veya İranlı aracıları kullanarak, teknik anlamda ambargoyu ihlal etmeden İran`a satış yapıyor. Avrupalı şirketler bu hafta Tahran`da bir ticaret fuarında mallarını teşhir ediyor ve Washington`ı çifte standartlı olmakla suçluyor. Bunlara göre ABD kendi şirketlerinin İran`da iş yapmasını görmezliğe gelirken aynı şeyi yapan yabancı şirketleri, ABD`de iş yapmaya gittiklerinde taciz ediyor. Bu durum Washington`ın şu anda İran`a karşı takındığı karışık tavrı açıklıyor. Başkan Bill Clinton İran`a açılmaya istekli ve bu onun bir dışişleri efsanesi olabilir. Ancak İran ABD açısından siyasi bir zaman bombası olarak kalmaya devam ediyor. Geçenlerde 10 İranlı Musevi`nin casuslukla suçlanması ABD`deki Musevi topluluğu kızdırdı. Musevilerin kongredeki taraftarları en ılımlı ABD inisiyatiflerini bile Kasım seçimlerinden sonrasına bırakmak üzere bloke ediyor. Başkan Clinton 1995 yılında, ulusal güvenliğe bir tehdit oluşturduğu gerekçesiyle İran ile ticaret ilişkilerini yasaklamıştı. 1996 yılında, Kongre İran - Libya Ambargo Yasası`nı kabul etti. Bu yasa İran petrol endüstrisinde iş yapan ülkelere karşı ambargo koyulmasına izin veriyordu. Bu çabalar, Amerikan ürünlerinin İran`da geniş çapta bulunmasını engelleyemedi. Hewlett Packard ve Intel ürünleri, Tahran`ın bilgisayara ürünlerinin teşhir edildiği en popüler caddesi Jomhouri caddelerinde sık sık rastlanan mallar arasında. İranlı polisler ve diğer güvenlik güçleri ise Motorola radyoları kullanıyor. İranlı yetkililere göre, General Motors, İranlı otomobil yapımcısı Pars Khodro ile görüşmelerde bulunarak İran piyasasına geri dönme girişiminde bulundu. General Motors, ulusallaştırılmadan önce Pars Khodro`nun sahibiydi. İran piyasasına giriş yapan ürünlerin çoğu İranlı kişilerin aracılığını kullanıyor.

Bunların çoğu Dubai`den geliyor. İş dünyasında danışman olarak çalışan bir İranlıya göre, "ABD herşeyi o kadar yakından takip etmiyor. Dubai`nin absorbe edebileceğinden çok daha fazla mal ithal ettiğini herkes görüyor olmalı." Ancak daha doğrudan yollar da yok değil. Ticaret ambargosu ABD`li şirketlerin yabancı bağlaşıklarının, İran ile ana şirketin yönlendirmesiyle ticaret yapmasını yasaklarken, kısıtlamalar kolayca halledilebiliyor. ABD`deki ana şirket işlemi "kolaylaştırmıyor" veya doğrudan onaylamıyorsa, yabancı bağlaşıklar İran ile ticaret yapmakta serbest kalıyor. Bu yol ABD petrol şirketleri için özellikle önemliydi, bu şirketler İran`ın petrol kuyularına uzakta donup kalmak istemiyor. ABD`li petrol grubu Conoco, İran Ulusla Petrol Şirketi için Britanyalı ittifakı aracılığıyla sismik data analizinde bulundu Bu işlemler şu anda ambargo çerçevesinde inceleme altında alındı. Conoco ambargoyu ihlal etmediğini ileri sürüyor. Ambargo rejiminin uygulanmasına ilişkin belirsizlikler ABD`li şirketleri riske atıyor. "Birçok şirket bu işlere girmek istemiyor, çünkü karanlık noktalar var," diyen ABD`li bir avukat İran ile iş yapan şirketlere danışmanlık hizmeti veriyor. (FİNANSAL FORUM-FİNANCİAL TİMES)

Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
KAPANIŞLAR (BIST)
BUGÜN 1000 TL NE OLDU?
1.012 TL        
BORSA
1.004 TL        
DOLAR
1.005 TL        
EURO
1.009 TL        
ALTIN
 

bigpara

Copyright © 2016 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.