Patates Mantarı Hortladı

26.10.2000 - 00:00
Irlanda`Da 19. Yy Ortalarında Kıtlık YaratanPatates Mantari Hortladi -Bu Kez Daha Güçlü Olarak Yeniden Beliren Patates Mantariyla Mücadele Için Abd Ve Avrupali Bilimadamlari Işbirliğinde.



MEKSİKA (A.A) - 26.10.2000 - Kıtlık yaratıp, 1 milyon kişinin ölümüne ve 19. yüzyıl ortalarında İrlanda`dan ABD`ye kitlesel göçlere neden olan patates mantarı yeniden ve bu kez daha güçlenmiş haliyle hortladı. ``Patates Kıtlığı`` denilen İrlanda`da 19`uncu yüzyıldaki büyük açlık ve kıtlığa neden olan patates mantarı hastalığı yeryüzüne yayılırken, bu patates zararlısıyla mücadele için ABD`li, Rus ve Polonyalı bilimadamları işbirliği ediyor. Patates mantarının hortladığı yer olan Meksika`nın başkenti Meksiko City`nin dışındaki sanayi kenti Toluca`daki bilimadamları, iki hektarlık alanda yetiştirdikleri, akla gelebilecek her patates türü üzerindeki denemelerinde, İrlanda`daki kıtlığa neden olmuş patates mantarına dayanıklı patates türü geliştirmeye çabalıyor. Patates mantarı kısa yapraklı patates bitkilerine ve bazen de patates yumrularına musallat olup, dünyadaki en önemli gıdalardan birini tahrip ediyor. Bu tip patates mantarının hasattan sonra, depolarda da belirdiği gözleniyor. Potato late blight (patates geç mantarı `küfü`, soldurucusu) adındaki bu patates zararlısı, Meksika`nın Toluca kenti bölgesinin serin, nemli iklimini çok seviyor. Aynı dağ iklimi, patates yetiştirmek için çok elverişli bulunuyor.


İspanyol Fetihçileri`nce Latin Amerika ülkelerinden Avrupa`ya taşınan patatesin anavatanı sayılan Meksika`da patates üretimi, zararlılara dayanıklı türlerin geliştirilmesi sayesinde 1950-1980 döneminde altı misli arttı. Meksika`da aynı dönemde kişi başına patates tüketimi de üç misli arttı. Günümüzde, patates zararlılarına dayanıklı türler ülke üretiminin üçte birini oluşturuyor. Biri Meksika`da, diğeri New York, Ithaca`daki Cornell Üniversitesi`nde iki programla, zararlılara dayanıklı, dirençli patates türleri geliştirilip, yetiştirme testleri Meksika`da yapılıyor. Hastalıklara, zararlılara dirençli patates türlerinin yaygın kullanımının önünde bazı engeller var: bazıları patates cipsi ya da patates kızartması yapmak için uygun değil, diğerleri yetişmek için çok suya ihtiyaç duyuyor ya da çok geç olgunlaşıyor.


TALEPLERE UYGUN PATATES EN GEÇ 10 YILDA GELİŞTİRİLECEK;

Bilimadamlarına göre, hem çiftçiler, hem de tüketicilerin taleplerine uygun ve de hastalıklara dirençli patates çeşidi en geç 10 yıla kadar geliştirilecek. O zamana kadar, giderek daha çok sayıda yetiştirici, patates mantarı sorununu, giderek daha çok sprey ilaç sıkarak gidermeye çabalıyor. ``fungicide metalaxyl`` adlı her patates ekim sezonunda kullanmak, ``late blight`` adlı patates mantarını önlüyor. bu hastalığın bir patates tarlasına zarar vermesini önlemek için çiftcilerin ``fungicide metalaxyl` spreyini, ABD için her ürün sezonunda 12 keze kadar sıkmaları gerekiyor ki, bu da üretim maliyetini hektar başına 500 dolar artırıyor.


Bu patates zararlısına ABD ve Meksika`nın yanı sıra, Rusya, başta olmak üzere, Avrupa ve Asya ile Afrika`da da rastlanıyor. Patates mantarıyla sprey ilacıyla mücadele, patates tarımını giderek daha az karlı hale getirirken, çevre tahribatına da neden oluyor. Patatesin ekmekten sonra en fazla tüketilen ikinci besin maddesi olduğu Rusya`da küçük bahçelerindeki tarhlarda yetiştirilip, ilaç sprey sıkılaması, sürdürülebilir tarım ve gıdada kendi kendine yeterliliği tehlikeye atabilir. Bu durumda, şiddetli bir ``late blight`` patates mantarı, Rusya`da milyonlarca kişiye zarar verip, muhtemelen bölgeyi istikrarsızlaştırabilir. Bu konuda daha ayrıntılı bilgi Internet`deki ``http://www.wfpf.org/laureates/previous/1990/1990.htm`` sitesinden edinilebilir.
Bu haberi okuyanlar bunları da okudu
 
KAPANIŞLAR (BIST)
BUGÜN 1000 TL NE OLDU?
999 TL        
BORSA
1.018 TL        
DOLAR
1.004 TL        
EURO
1.017 TL        
ALTIN
 

bigpara

Copyright © 2016 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Üye girişi yapılan Canlı Borsa sayfaları haricinde Hisse senedi verileri 15 dk gecikmelidir. Tahvil-Bono-Repo özet verileri her durumda 15 dk gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.