Petrol kanununda son dakika gelişmeleri

Yeni “Türk Petrol Kanunu” ile Türkiye’deki petrol ve doğalgaz sektörünün 59 yıllık kanunu değişmiş oldu

Yeni “Türk Petrol Kanunu” ile Türkiye’deki petrol ve doğalgaz sektörünün 59 yıllık kanunu değişmiş oldu.

Milli parkların aramaya açılması gibi bazı maddelerin TBMM Genel Kurul’unda değiştirilmesi, karşıt görüşleri bir miktar yumuşatırken, TPAO lehine yapılan değişiklikler dikkat çekti.

Yürürlüğe giren yeni ‘Türk Petrol Kanunu’, petrol ve doğalgaz sektörünün kurallarını yeniden yazdı. Hazırlanma aşamasında petrol sektöründe çalışan mühendis ve işçi örgütleri, yeni Petrol Kanunu Tasarısı’na ‘milli menfaatler’ ifadesinin kaldırılması, vergi düzenlemeleri ve çevre ile ilgili önerilerinin yeterince dikkate alınmadığı gerekçeleriyle karşı çıkmıştı.

DÖVİZ KURLARINDAKİ SON DURUM İÇİN TIKLAYIN...

Ancak TBMM Genel Kurulu’nda yapılan son dakika değişiklikleri ile özellikle Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’na (TPAO) tanınan ayrıcalıkların korunması, özel sektör için bir miktar hayal kırıklığı yaratırken, karşı çıkanları da bir ölçüde rahatlattı. Yeni ve eski kanun kıyaslamasında tartışılan maddeler ve son dakika değişikliklerini derledik.

5 MADDEDE YENİ KANUN

1) Amaç ve Kapsam

Eski Kanun: Kanunun amacı; Türkiye Cumhuriyeti petrol kaynaklarının milli menfaatlere uygun, hızla, sürekli ve etkili aranmasını, geliştirilmesini ve değerlendirilmesini sağlamaktır.
Yeni Kanun: Kanunun amacı; Türkiye Cumhuriyeti petrol kaynaklarının milli menfaatlere uygun hızlı, sürekli ve etkili şekilde aranmasını, geliştirilmesini ve üretilmesini sağlamaktır.
Açıklama: 2007’de 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in dört veto gerekçesinden biri olan “milli menfaatlere uygun olarak” ifadesi aynen korundu. Ancak eski kanunda “milli menfaatlerin korunması” ilkesinin yasanın tüm maddelerine yedirilmiş bir kriter olduğunu savunan sendika yetkilileri, yeni kanunda bu ilkenin sadece amaç kısmında bırakılmasına tepkili.

2) Vergilendirme

Eski Kanun: Petrol hakkı sahiplerinin safi kazançları üzerinden ödemekle mükellef oldukları vergiler ve hissedarları adına yapmaları gereken gelir vergileri
tevkifatı toplamı yüzde 55’i geçemez.
Yeni Kanun: Eski kanun korundu.
Açıklama: Kanun hazırlanırken bu oranın yüzde 55’ten, yüzde 40’a düşürülmesi tepkiye neden olmuştu. Söz konusu madde Genel Kurul’da yüzde 55 olarak korundu. Sektör temsilcileri, ödenen vergilerin zaten yüzde 37.5 seviyelerinde olduğunu savunarak, oran değişikliğinin devlet açısından bir vergi geliri kaybına yol açmayacağını ancak çok uzun yıllar sürecek arama projeleri öncesinde yatırımcılara uzun vadede belli bir vergi üst limiti güvencesi verilmesinin, daha çok yatırım sağlayacağını savunmuştu.

3) TPAO’ya İlişkin Hükümler

Eski Kanun: Petrol ile ilgili; müsaade, arama ruhsatnamesi ve işletme ruhsatnamesi alma hakkı Devlet adına TPAO’ya aittir.
Yeni Kanun: İşletme hakkı süresi sona eren sahalar, işletme ruhsatı verilmek üzere, Bakan onayıyla müzayedeye çıkarılabilir. Ancak müzayedeye çıkılmadan önce Bakanlık bu sahayı işletme ruhsatı konusu olarak isteyip istemediğini süre tayini suretiyle yazacağı bir yazı ile TPAO’dan sorar. TPAO’nun talebi hâlinde saha müzayedeye çıkarılmaz. İşletme ruhsatı evvelce müzayedeye çıkarılmış bulunan bir işletme sahasının tamamı veya bir kısmı yine Bakan onayıyla müzayededen kaldırılabilir. İdari yaptırım sonucu iptal edilen işletme ruhsatının sahibi olan petrol hakkı sahibi veya sahipleri aynı işletme ruhsatında tekrar hak sahibi olamaz.
Açıklama: İlk metinde, “Petrol İşleri Genel Müdürlüğü bir işletme sahası için müzayedeye çıkmadan önce bu sahayı isteyip istemediğini TPAO’ya sorar” şeklinde bir madde yer alıyordu. Örneğin yabancı bir petrol şirketinin işlettiği petrol sahasının ruhsat süresi dolduğunda, devlet önce TPAO’ya soracak, TPAO istemezse müzayedeye çıkılacak. Yani TPAO’nun ayrıcalığı korunmuş oldu.

4 ) Arama Ruhsatı Süreleri

Eski Kanun: Karalarda: 4 + 2 (kanuna riayet ve hüsnüniyet şartıyla) + 2 (keşif ihtimali ve teminat şartıyla) + 3 (keşif şartıyla), Denizlerde: Aynı süreler yüzde 50 oranda artırılabilir.
Yeni Kanun: Karalarda: 5 (iş ve yatırım programı şartıyla) + 2 (programın yerine getirilmesi, en az bir sondaj içeren ilave programın sunulması ve buna karşılık gelen yüzde 2 teminatın yatırılması şartıyla) + 2 (ilk uzatımdaki şartlarla) + 2 (keşif şartı); Denizlerde: Karadaki aynı şartlarla 8+3+3+2
Açıklama: Eski kanuna göre bir şirket yatırım yapmadan bir ruhsatı 8 yıl kapatma imkânına sahipti. Yeni kanunda ise ruhsat verilirken ve her bir süre uzatımında, iş ve yatırım programı, kuyu kazma zorunluluğu ile teminat altına alınıyor.

5) Yatırımda Öncelikli Yörelere Sağlanan Teşvikler

Yeni Kanun: Petrol hakkı sahiplerince yapılacak yatırımlara verilecek teşvikler Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir.
Açıklama: Petrol hakkı sahiplerine yatırım yaptıkları illerdeki diğer tüm yatırımlara verilen teşviklerden yararlanabilme imkânı sağlandı.

5.3 milyar dolarlık katma değer

PETFORM Başkanı Orhan Duran’ın paylaştığı bazı bilgiler ise şöyle:
Türkiye’de günlük 630 bin varile yakın ham petrol ihtiyacının sadece yüzde 7’sini, yılda 50 milyar metreküpe yaklaşan doğalgaz ihtiyacımızın ise sadece yüzde 2’sini yerli kaynaklarımızdan karşılayabiliyoruz.
Türk arama-üretim sektörü, bir yandan ithalatı 2 milyar 650 milyon dolara tekabül eden yerli üretim sayesinde düşürerek, diğer yandan milli hasılayı 2 milyar 650 milyon dolar arttırarak ülke ekonomisine 5.3 milyar dolar katma değer sağlıyor.

Özelleştirmenin somut izleri

PETROL-İş Sendikası Genel Başkanı Mustafa Öztaşkın, yeni kanun ile TPAO’nun bazı ayrıcalıklarının korunduğunu belirterek, “Ancak ‘Devlet adına arama ve işletme ruhsatı alma hakkı TPAO’ya aittir’ hükmü kaldırılarak, özelleştirilmesinin önü açıldı” diye konuştu. Enerji yönetimi bir süredir TPAO’nun THY modeli ile özelleştirileceğinin sinyallerini veriyordu. Bir sektör temsilcisi, “TPAO’nun halka arzda değeri artsın” mantığının da etkili olduğunu vurguladı.

'Milli park” çıkarıldı

KANUNUN 10. maddesinin beşinci fıkrasında “Orman Kanunu’na göre orman sayılan yerlerdeki ruhsat ve izin alanlarında, ilgili mevzuata göre izin almak ve bedelleri ödenmek suretiyle petrol arama ve işletme faaliyetleri yapılabilir” deniliyor. Kanun tasarısında milli parkların da petrol aramasına açılması öngörülüyordu. Ancak “milli parklardaki” ibaresi son dakika değişikliği metinden çıkarıldı.

Başlık: Yorumunuzda Görülecek İsim:
0
BIST DOLAR EURO ALTIN €/$
84.218 Değişim : 0,47% Hacim : 2.706 Mio.TL Son veri saati : 17:55
Düşük 83.426 25.07.2014 Yüksek 84.290
Açılış: 84.021
XU100 Günlük Grafik
2,0905 Değişim : 0,22%
Düşük 2,0905 25.07.2014 Yüksek 2,0930
Açılış: 2,0905
Dolar 3 Aylık Grafik
2,8085 Değişim : -0,06%
Düşük 2,8080 25.07.2014 Yüksek 2,8145
Açılış: 2,8130
Euro 3 Aylık Grafik
87,6364 Değişim : 0,92%
Düşük 86,96 25.07.2014 Yüksek 87,64
Açılış: 86,96
Altın 3 Aylık Grafik
1,3434 Değişim : -0,23%
Düşük 1,3422 25.07.2014 Yüksek 1,3476
Açılış: 1,3464
Euro/Dolar 3 Aylık Grafik

bigpara

Copyright © 2014 Tüm hakları saklıdır.
Hürriyet Gazetecilik Matbaacılık A.Ş.

18 2 25.07.2014 21:20:43

YASAL UYARI:
Piyasa verileri Matriks Bilgi Dağıtım Hizmetleri A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. Hisse senedi verileri 15 dakika, Tahvil-Bono-Repo özet verileri 15 dakika gecikmelidir.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti; aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bununla beraber gerek site üzerindeki, gerekse site için kullanılan kaynaklardaki hata ve eksikliklerden ve sitedeki bilgilerin kullanılması sonucunda yatırımcıların uğrayabilecekleri doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan, kar yoksunluğundan, manevi zararlardan ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararlardan dolayı Hürriyet Gazetecilik ve Matbaacılık A.Ş hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez.

BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz.

Uyarı Lütfen aramak istediğiniz kelimeyi giriniz !
Piyasa Bandını Kişiselleştirin
Görüş ve Önerileriniz Bu alan site ile ilgili görüşler içindir. Hisse ve piyasalarla ilgili görüş ve sorularınızı ilgili yorum bölümlerinden iletebilirsiniz.
X